Hoërskool Centurion

SINVOLLE VAKKEUSE

‘n Sinvolle vakkeuse behels die volgende:

  • Voldoende kennis van die keusemoontlikhede.
  • Die bestudering van die inhoud van vakke en beroepsmoontlikhede.
  • Realistiese en objektiewe oorweging van u kind se aanleg en vermoë. U kind se rapport sal ‘n goeie aanduiding wees van sy/haar belangstelling en vermoë.

Die vakkeuse vir graad 10 tot 12 kan nie aan die kind alleen oorgelaat word nie.  Dit is die ouer se verantwoordelikheid om leiding te gee en saam met die kind ‘n besluit te neem.  

DIE ONDERWYSSTELSEL

Leerders is volgens wetgewing skoolpligtig tot in graad 9.  Die Verdere Onderwys en Opleiding fase begin in graad 10 en die keuse van die vakke wat u kind van graad 10 tot 12 wil neem, moet nou gemaak word.

DIE VAKKEUSE VIR GRAAD 10 TOT 12

Inligting wat hier voorsien word, het betrekking op Hoërskool Centurion, maar dit is volgens die beleid vir Verdere Onderwys en Opleiding (VOO) soos vervat in die Kurrikulum & Assesseringsverklarings Graad 10 tot 12.

Dit is belangrik om die volgende in ag te neem:

  • Agtste en negende vakke is wel toelaatbaar teen ekstra betaling, maar die keuse is beperk en onderhewig aan die belangstelling.
  • As ‘n ekstra vak oorweeg word, moet dit vanaf graad 10 geneem word.
  • Om vir toelating tot universiteit te kwalifiseer, moet u kind ten minste 4 vakke hê waarin hy/sy ten minste 50% in matriek moet behaal.
  • Meganiese Tegnologie en Elektriese Tegnologie mag nie saam geneem word nie.
  • Wanneer u kind Elektriese Tegnologie of Meganiese Tegnologie as ‘n vak kies dan MOET hy/sy Ingenieursgrafika en –ontwerp saam met Wiskunde/Tegniese Wiskunde en Fisiese Wetenskappe/Tegniese Wetenskappe neem.
  • D.w.s die kind wat ‘n Tegniese vak kies se vakke moet die volgende wees:  Afrikaans, Engels, Lewensoriëntering, Wiskunde/Tegniese Wiskunde, Fisiese Wetenskappe/Tegniese Wetenskappe, Meganiese Tegnologie/Elektriese Tegnologie, Ingenieursgrafika en –ontwerp.
  • Tegniese Wiskunde en Tegniese Wetenskappe se moeilikheidsgraad is byna dieselfde as gewone Wiskunde en Fisiese Wetenskappe met verskillende fokusareas .
  • Leerders word toegelaat om in graad 10 vakke te verander, maar in graad 11 moet die skool oortuig wees dat dit in die kind se beste belang is en kan dit slegs met goedkeuring van die Departement van Onderwys geskied.
  • Leerders wat aan ‘n wiskundige disfunksie, soos Dyscalculia ly, mag onder sekere omstandighede en die nodige bewyse, toegelaat word om van Wiskundige Geletterdheid vrygeskeld te word.  ‘n Bykomende keusevak moet dan gekies word.
  • Die aanbieding van alle keusevakke binne skoolverband is onderhewig aan die hoeveelheid leerders wat die vak kies.  Indien te min leerders die vak kies, sal dit nie binne skoolverband (rooster) aangebied kan word nie.
  • Fisiese Wetenskappe mag net saam met Wiskunde geneem word.
  • Sekere vakke se moeilikheidsgraad en inhoud is van so ‘n aard dat die skool ‘n paar aanbevelings wil maak om u te help met die vakkeuses.  Dit is egter nie voorskriftelik nie, maar die verlede het al baie tendense uitgewys waarvan ons u wil bewus maak.  Oorweeg dus asb. die volgende:
  • As u kind nie in graad 9 ten minste 50% vir Wiskunde behaal nie, gaan die volgende vakke moontlik ‘n probleem wees in die senior fase:  Wiskunde, Tegniese Wiskunde, Inligtingstegnologie, Rekeningkunde, Fisiese Wetenskappe, Tegniese Wetenskappe en Elektriese Tegnologie.

VAKKE

Die goedgekeurde vakke vir VOO is in twee groepe verdeel, naamlik Groep A (vier verpligte vakke) en Groep B (keusevakke, waarvan drie gekies moet word).

Groep A (verpligte vakke)

  • Afrikaans Huistaal
  • Engels Eerste Addisionele Taal
  • Lewensoriëntering
  • Wiskunde / Tegniese Wiskunde / Wiskundige Geletterdheid

Groep B (Kies enige 3 vakke)

  • Duits Tweede Addisionele Taal
  • Visuele Kunste
  • Dramatiese Kunste
  • Musiek
  • Fisiese Wetenskap / Tegniese Wetenskap
  • Lewenswetenskappe
  • Rekeningkunde
  • Ekonomie
  • Besigheidstudies
  • Rekenaartoepassingstegnologie
  • Inligtingstegnologie
  • Geografie
  • Geskiedenis
  • Toerisme
  • Verbruikerstudies
  • Meganiese Tegnologie / Elektriese Tegnologie
  • Ingenieursgrafika en -Ontwerp

ALGEMENE OPMERKINGS

  • Géén differensiasie ten opsigte van vlakke word meer gemaak nie – daar is nie ‘n onderskeid tussen hoërgraad en standaardgraad nie.
  • Minstens 30 leerders moet ‘n vak kies alvorens dit aangebied sal word.
  • Vakke wat in graad 9 gedruip is, moet verkieslik nie as keusevakke in Groep B oorweeg word nie.
  • Indien ‘n leerder Wiskunde in graad 9 druip, moet Wiskundige Geletterdheid in graad 10 geneem word.
  • Rekenaarverwante vakke wat gekies kan word, is Inligtingstegnologie (IT) en Rekenaartoepassingstegnologie (RTT). 
  • Inligtingstegnologie fokus op die oplos van probleme deur middel van programmering (Delphi), die opstel van ‘n databasis en aspekte soos e-kommunikasie, mens-rekenaar-interaksie, sosiale implikasies van die rekenaar, nuwe tegnologie, ensovoorts. Dit word sterk aanbeveel vir leerders wat ingenieurswese wil gaan studeer.  Die keuse van IT as vak is onderhewig aan keuring op grond van akademiese prestasie in graad 9, spesifiek in Wiskunde.  
  • Rekenaartoepassingstegnologie fokus op die hantering van inligting en oplos van probleme deur die gebruikmaking van toepassingspakkette (Word, Excel, Access, Frontpage, ensovoorts).  Teoreties word hier aandag geskenk aan die volgende onderwerpe: hardeware, sagteware, netwerke, rekenaarsekuriteit en rekenaaretiek. 
  • Inligtingstegnologie sowel as Rekenaartoepassingstegnologie mag gekies word.  
  • Leerders wat Inligtingstegnologie kies, is verplig om Wiskunde en nie Wiskundige Geletterdheid te neem nie.
  • Wiskunde (en nie Wiskundige Geletterdheid nie) word vereis indien Fisiese Wetenskappe, Inligtingstegnologie of Ingenieursgrafika en -ontwerp gekies word.
  • Vir Ingenieursgrafika en Ontwerp word Wiskunde sterk aanbeveel.
  • Naas Lewensoriëntering, Wiskunde of Tegniese Wiskunde of Wiskundige Geletterdheid, Afrikaans Huistaal en ‘n eerste addisionele taal wat verpligtend is, kies elke leerder nog drie vakke uit die lys van moontlikhede, met die voorbehoud dat dit op die leerder se rooster inpas en dat daar genoeg belangstelling in die vak is om dit lewensvatbaar vir aanbieding te maak.
 

ONTHOU:

  • Jy kies nie nou ‘n beroep nie.
  • Kies ‘n vakpakket wat geleenthede vir die toekoms kan bied.
  • Elke individu se belangstellingsveld moet in ag geneem word.
  • Indien die aanleg nie sterk is nie (kyk na vakkeuse-assessering) en spesifieke vakke is nodig vir toekomsstudie, moet  die leerder ekstra hard werk, met moontlike ekstra klasse.
  • As daar reeds ’n belangstelling in ’n beroepsveld is, gaan kyk in tersiêre instansies se jaarboeke wat die studiekursus se vereistes is.
  • As daar reeds ’n belangstelling in ’n beroepsveld is, gaan doen vroeg genoeg skaduwerk by ’n firma om seker te maak dit is werklik die loopbaan wat gevolg wil word.  ( In gr. 11 en 12 is daar te min tyd om skaduwerk te doen.)
  • Gaan lees gerus hierdie nuttige artikel, gedateer, 21 Januarie 2016, op MAROELA MEDIA, waar sake soos die korrekte vakkeuse, belangrikheid van TPT-punt, stappe om regte vakke te kies, Wiskunde of Wiskundige Geletterheid as vak, hanteer word. http://maroelamedia.co.za/goeiegoed/ouerskap/gr-9-vakkeuses-het-verreikende-gevolge/
  • Op die volgende skakel het die Universiteit van Pretoria, ‘n baie nuttige brosjure rakende vakkeuses vir graad 10.  http://www.up.ac.za/af/juniortukkie/article/2208963/grade-10-subject-choices